solvency II

Een van de lessen van de kredietcrisis is dat eenmaal verloren consumentenvertrouwen niet gemakkelijk wordt herwonnen. Dat geldt niet alleen voor banken. Ook de verzekeringsbranche heeft imagoschade opgelopen door een gebrek aan transparantie. Gelukkig krijgt risicobeheersing in de bancaire wereld navolging in de verzekeringsbranche met de komst van Solvency II.

Er heerst groot wantrouwen onder het publiek waar het de diensten van financiële instellingen betreft. Affaires met beleggingsproducten zijn een voorbeeld van de imagoschade die de ver­zekerings­branche heeft opgelopen. De timing van Solvency II kan dan ook eigenlijk niet beter. Dit nieuwe Europese toezichtkader maakt risico’s inzichtelijk, en daarmee voor de toezichthouder en de marktpartijen beter te beoordelen. Alle ver­zekeraars met een jaarlijks premie-inkomen van meer dan vijf miljoen euro moeten in 2012 conform Solvency II werken. Die datum lijkt ver weg, maar is met het oog op een zorgvuldige implementatie al behoorlijk dichtbij. Vooral omdat de complexe aanpassing van ICT-systemen de nodige aandacht vergt. Een les die uit de invoering van Basel II, een vergelijkbaar systeem in de bankwereld, kan worden getrokken.

Transparantie goed voor iedereen

Het doel van Solvency II is duidelijk: het zeker stellen van de financiële fundamenten onder ver­zekeringsproducten, zodat de verzekeraar ook zwaar weer zal overleven. Het is natuurlijk bedoeld om de belangen van polishouders te beschermen en uiteindelijk het financiële systeem als geheel. Door de transparantie die wordt afgedwongen, kan het toezichtkader bijdragen aan het herwinnen van het vertrouwen van de consument. Een van de pijlers van Solvency II is een verplichte jaarlijkse rapportage over de solvabiliteit en het risicoprofiel. De grotere transparantie die hierdoor ontstaat, maakt het mogelijk dat marktpartijen tot een betere beoordeling komen van de prestaties van ver­zekeraars. Op termijn profiteert de consument hier­van doordat marktdiscipline verzekeraars dwingt de belangen van de consument de hoogste prioriteit te geven.

Maar ook de branche zelf krijgt nieuwe kansen. Verzekeraars met een state-of-the-art risicomanagement hoeven minder kapitaal aan te houden. Bovendien kunnen zij dat kapitaal zodanig toewijzen dat zij een zeer goede ver­houding tussen risico en opbrengst kunnen realiseren.

Overeenkomsten met Basel II

Toon Kool is de laatste jaren nauw betrokken geweest bij de in­voering van Basel II. Met deze richtlijn kunnen banken bepalen hoeveel kapitaal zij minimaal opzij moeten zetten om onverwachte verliezen op te vangen die voortvloeien uit hun financiële en operationele risico’s. Kool ziet de overeenkomsten met Solvency II waar het de valkuilen betreft: “Bij Basel II hebben we gezien dat banken de omvang en impact van de implementatie onderschat heb­ben. De noodzaak om op contractniveau risico’s te calculeren en daarover meer transparant te rap­porteren, heeft verregaande consequenties gehad voor de ICT-systemen en (rapportage)processen. Daarvoor zijn veel meer en gedetail­leerdere data nodig. Ook in het valideren van de risicomodellen zit veel werk.”

Aanscherping Solvency II?

De invoering van Solvency II in de verzekerings­branche gaat echter verder dan het aanpassen van risicomodellen en een nieuwe manier van kapitaalberekening. Zaken als documentatie, interne en externe rapportages, interne controle, ICT-systemen en datakwaliteit vragen veel aandacht. Alles zal moeten worden gedocumenteerd, ge­formaliseerd en daarna worden voorgelegd aan de toezichthoudende instantie. Het is daarbij aan de verzekeraar of hij de standaardmodellen voor Solvency II toepast om risicokapitaal te berekenen, of dat hij eigen modellen ontwikkelt – met een lagere kapitaalvereiste. Toon Kool: “Diverse ver­zekeraars geven aan al een eind op weg te zijn. Dit terwijl de inkt van de conceptwettekst nog nat is en we net zijn geconfronteerd met een kredietcrisis die zijn weerga niet kent. Additionele eisen vanuit de Europese Unie en/of de toezichthouder lijken alleszins aannemelijk. Zij vragen zich nu af of zij genoeg bevoegdheden hebben en of zij voldoende informatie krijgen. Het kan leiden tot een aanscherping van Solvency II om de positie van de toezichthouder verder te verstevigen.”

Op het netvlies

“Het risico bestaat dat sommige organisaties nu al op hoofdlijnen in control denken te zijn, maar neem van mij aan: the devil is in the detail. Als we ervan uitgaan dat de kwaliteit van de data en processen bij banken niet wezenlijk afwijkt van die bij verzekeraars, gaat de invoering van Solvency II nog een zeer aanzienlijke inspanning vergen”, aldus Toon Kool. Hij onderstreept dat het nodig is dat verschillende disciplines binnen de organisatie nauw samenwerken. Bij Basel II bleek dat een vereiste voor Finance en Risk.

“Gelukkig merk ik uit gesprekken dat Solvency II bij verzekeraars nu steeds meer op het netvlies komt. En ook dat de branche bereid is er substan­­­tiële budgetten voor vrij te maken. Dat is verstan­dig, maar waakzaamheid blijft geboden, want de banken waren uiteindelijk veel meer geld kwijt aan Basel II dan ze oorspronkelijk hadden voorzien. Veel werk dat straks moet worden gedaan, heeft met de aanpassing van de systemen te maken. Dat kan niet anders dan stapsgewijs vanwege de enorme complexiteit van de materie. De invoering van Solvency II betekent zeker een sleutelrol voor ICT. Als verzekeraar moet je dus beslist met een partij in zee gaan die aantoonbaar knowhow heeft opgebouwd.

Volgend artikel: De droomvlucht van Ordina in België